پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

375

پژوهشى پيرامون شهداى كربلا ( فارسي )

به گفتهء برخى از مورّخان ، وهب و همسر و مادرش نصرانى بودند و در راه كربلا در ثعلبيه « 1 » به دست امام حسين عليه السلام مسلمان شدند . « 2 » در روز عاشورا به هنگام نبرد ، بيست و چهار پياده و دوازده سوار را به هلاكت رساند . او را اسير كرده و نزد عمر بن سعد آوردند . عمر سعد فرمان داد گردنش را زدند و سرش را به سوى لشكر امام عليه السلام انداختند . مادر وهب آن را برداشت و بوسيد و با عمود خيمه ، يك و به قولى دو تن را به هلاكت رساند و به فرمان امام عليه السلام از معركه خارج شد . « 3 » وهب در حال مبارزه چنين رجز مىخواند : انْ تُنْكُرونى فَأنَا ابْنُ الكلبِّ * سَوْفَ تَروَنى و تَرَوْنَ ضَرْبِى وَ حَمْلَتِى و صَولَتى فى الحَرْبِ * ادْرِكُ ثَأْرِى بَعْدَ ثَأْرى صَحْبى الْكَرْبَ امامَ الكربِ * لَيْسَ جِهادى فِى الْوَغى بالْلَعْبِ اگر مرا انكار مىكنيد پس [ بدانيد كه ] من پسر كلب هستم . به زودى من و ضربتم ، حمله و هيبتم را در جنگ خواهيد ديد . پس از خونخواهى يارانم ، انتقام خود را مىگيرم . در مقابل سختى مشقت را [ از خود ] دور مىكنم . « كوشش من در اين نبرد بازى و شوخى نيست » . إِنّى زَعيمٌ لكِ امّ وهبٍ * بِالطَّعن فِيِهمْ تارَةً و الضَرْبِ ضَرْبَ غُلامٍ مُوقِنٍ بالرَّبِّ * حتّى يَذوقَ الْقَومَ مُرّ الحرَبِ انّى امْرؤٌ ذُوَمّرةٍ وَ غَضَب * حَسْبى إِلهى مِنْ عَليم حَسَبى « 4 »

--> ( 1 ) . ثعلبيه ، منطقه‌اى است در مسير مكّه به كوفه بعد از شقوق و قبل از خزيميه ، ( معجم البلدان ، ج 2 ، ص 78 ) . ( 2 ) . وسيلة الدارين ، ص 201 وقايع الايام ، ج 1 ، ص 409 . ( 3 ) . مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى ، ج 2 ، ص 16 ، انوار الهدى ؛ بحارالانوار ، ج 45 ، ص 17 ؛ شيخ صدوق رحمه الله مطلب فوق را با مقدارى تفاوت و به نام وهب بن وهب نقل كرده است : ( رك : متن فوق ، ذيل عنوان وهب بن وهب ) . ( 4 ) . مناقب ، ج 4 ، ص 109 ، نيز ر . ك الفتوح ، ج 5 ، ص 190 ؛ مقتل خوارزمى ، ج 2 ، ص 15 ، انوار الهدى ؛ با مقدارى كاستى و زيادتى . فاضل دربندى تمام ابيات فوق را به نقل از أبى مخنف به گونه‌اى ديگر نقل كرده است . ( اسرار الشهادة ، ج 2 ، ص 326 ) وقار شيرازى علاوه بر ابيات فوق اين رجز را نيز به وهب نسبت داده است : يا حسينَ بنَ على لَيْسَ يَبْغىِ القوم قَصْدكَ فازَ مَنْ والاك مَوْلى و كانَ اليومَ جُنْدَك لَعَنَ اللّهُ مُعاديك وَ مَنْ اظْهَر حقْدك لَعَن اللّهُ بن سَعدٍ و يزيدَ حَينَ صدك ( عشرهء كامله ، ص 369 به نقل از ابى مخنف ) ملا حسين واعظ كاشفى رجز ديگرى را به نقل از وهب ذكر كرده است : اميرى حسينٌ و نِعْمَ الاميرْ له لمعة كالسراج المنير ( روضة الشهداء ، ص 291 كتابفروشى اسلامية . ) خوارزمى و ابن شهر آشوب اين رجز و چند بيت ديگر آن را به « جوانى كه پدرش در معركه كشته شده » ( مقتل خوارزمى ،